Giáo án Lịch sử 7 bài 9: Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê (Tiết 1)

Bùi Thế Hiển
Bùi Thế Hiển 20 Tháng một, 2021

Giáo án Lịch sử 7 bài 9: Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê (Tiết 1) được soạn chi tiết sẽ giúp các em biết được thời Đinh - Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh, không còn đơn giản như nhà Ngô. Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lượt và bị quân ta đánh bại. Mời quý thầy cô cùng tham khảo!

Lưu ý: Nếu bạn muốn Tải bài viết này về máy tính hoặc điện thoại, vui lòng kéo xuống cuối bài viết.

Giáo án Lịch sử 7 theo CV 5512

I/ YÊU CẦU CẦN ĐẠT:

1/ Kiến thức: Giúp HS nắm được

  • Thời Đinh - Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã xây dựng tương đối hoàn chỉnh
  • Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và bị quân ta đánh bại.

2/ Thái độ

  • Lòng tự hào, tự tôn dân tộc.
  • Biết ơn các anh hùng có công xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
  • Giáo dục biết bảo vệ môi trường vùng đất ven biển, những có ý nghĩa về mặt quân sự mà ngày nay còn phát triển kinh tế và đời sống con người.

3/ Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ trong quá trình học bài.

4/ Định hướng các năng lực hình thành

  • Năng lực chung: Giải quyết vấn đề, quan sát, nhận xét, đánh giá.
  • Năng lực chuyên biệt: Năng lực đánh giá, nhận xét nhân vật lịch sử, trình bày lược đồ, vẽ sơ đồ.

II/ PHƯƠNG PHÁP: Trực quan, vấn đáp, đàm thoại:

III/ PHƯƠNG TIỆN: Máy chiếu, giáo án word

IV/ CHUẨN BỊ

GV:

  • Lược đồ cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống Tống.
  • Tranh ảnh và tài liệu lịch sử.

HS: soạn bài mới

V/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:

1. Ổn định lớp: Ổn định lớp.

2. KTBC:

  • Hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Ngô?
  • Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để thống nhất đất nước?
  • Hãy nêu công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh?

3. Bài mới:

3.1 Tình huống xuất phát

1. Mục Tiêu:

GV đưa lược đồ 12 sứ quân, yêu cầu học sinh quan sát và trả lời:

- Em hãy quan sát lược đồ và cho biết lược đồ phản ánh tình trạng gì của nước ta cuối thời Ngô?

- Vậy ai là người có công dẹp loạn 12 sứ quân?

- Vậy sau khi dẹp loạn thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh làm gì, tình hình đất nước như thế nào, hôm nay cô và các em cùng đi vào tìm hiểu...

2. Hình thức: HS quan sát và trả lời câu hỏi – GV dẫn dắt vào bài

3. Dự kiến sản phẩm:

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước

2 Tổ chức chính quyền nhà Tiền Lê

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức:

HĐ 1 (9 Phút): Nhà Đinh xây dựng đất nước.

Mục Tiêu: Nắm được những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh nhằm xây dựng đất nước sau khi thống nhất

Phương thức: Hoạt động cá nhân

HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ

SẢN PHẨM HÌNH THÀNH

Tổ chức hoạt động: GV yêu cầu HS quan sát phần 1 SGK và trả lời câu hỏi

B1: Yêu cầu HS đọc thầm SGK phần 1 và trả lời các câu hỏi sau:

- Hỏi: Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì ?

- Hỏi: Tại sao Đinh Tiên Hồng lại đóng đô ở Hoa Lư?

- Hỏi: Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?

- Hỏi: Đinh Tiên Hồng đã thi những biện pháp gì để xây dựng đất nước?

- Hỏi: Những việc làm đó có ý nghĩa gì?

B2: HS đọc SGK thực hiện yêu cầu - GV gợi ý

B3: HS trả lời các câu hỏi theo nội dung SGK

B4 HS nhận xét câu trả lời của bạn và bổ sung

* GV giải thích một số từ

- GV giải thích tên nước “Đại Cồ Việt”.

- GV giải thích từ Vương và Đế

- GV giảng: Thời kì này chưa có pháp luật cụ thể mà việc xử tội bằng những biện pháp như vạc dầu hay chuồng cọp để răn đe kẻ phản loạn.

-Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế (Đinh Tiên Hồng) lấy niên hiệu Thái Bình.

-Đặt tên nước là Đại Cồ Việt và đóng đô ở Hoa Lư.

-Phong vương cho các con.

-Cắt cử quan lại

-Dựng cung điện, đúc tiền, xử phạt nghiêm kẻ phạm tội.

Ổn định đời sống xã hội

HĐ 2: Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.

Mục tiêu: Nắm được hồn cảnh thành lập và việc thiết lập bộ máy chính quyền, quân đội của thời Tiền Lê

Phương thức: Hoạt động nhóm

HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ

SẢN PHẨM HÌNH THÀNH

- Tổ chức hoạt động: GV chia lớp làm 4 nhóm

B1: Yêu cầu HS thảo luận theo nhóm:

B2: HS làm việc theo nhóm, thảo luận nội dung theo PHT – GV gợi ý, kích thích các nhóm làm việc.

- Nhóm 1: Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào? Vì sao Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua? Việc bà Thái hậu Dương Vân Nga trao áo bào nói lên điều gì?

- Nhóm 2, 3: Nhà Tiền Lê tổ chức bộ máy nhà nước như thế nào? Vẽ sơ đồ?

- Nhóm 4: Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào?

B3: Đại diện các nhóm báo cáo.

B4: Các nhóm nhận xét, so sánh kết quả và bổ sung.

* GV Nhận xét, chuẩn xác kiến thức và so sánh với sơ đồ minh họa của GV

- GV giảng thêm về cái chết của Đinh Tiên Hoàng, mở rộng về hành động của thái hậu họ Dương.

a) Sự thành lập nhà Tiền Lê.

-Năm 979 Đinh Bộ Lĩnh bị giết ->nội bộ lục đục

-Nhà Tống lăm le xâm lược

Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua.

b/Tổ chức chính quyền:

- Trung ương

- Địa phương

c) Quân đội: 2 bộ phận

-Cấm quân.

-Quân địa phương.

HĐ3: Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

Mục tiêu: Nắm được hoàn cảnh, diễn biến và ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê

Phương thức hoạt động: Trực quan – Vấn đáp đàm thoại

HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ

SẢN PHẨM HÌNH THÀNH

Tổ chức hoạt động: GV yêu cầu HS quan sát SGK và trả lời câu hỏi, quan sát lược đồ

+B1: Yêu cầu HS quan sát SGK và trả lời câu hỏi:

- Hỏi: Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?

-GV treo lược đồ và tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống.

- Yêu cầu HS quan sát lược đồ:

-Hỏi: Thắng lợi này có ý nghĩa gì?

+ B2: HS thực hiện các yêu cầu:

+ B3: -HS trả lời câu hỏi.

-GV hướng dẫn HS quan sát lược đồ và trình bày diễn biến.

+ B4: -HS nhận xét, bổ sung

-GV chuẩn xác kiến thức và trình bày diễn biến bằng lược đồ

a) Hoàn cảnh:

-Nhà Đinh rối loạn -> Nhà Tống đem quân xâm lược.

b) Diễn biến.

- Năm 981 quân Tống xâm lược nước ta bằng 2 đường thủy và bộ.

- Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy cuộc kháng chiến

c) Kết quả:

- Tướng giặc Hầu Nhân Bảo bị giết.

- Cuộc kháng chiến thắng lợi

d) Ý nghĩa:

-Khẳng định quyền làm chủ đất nước.

-Đánh bại âm mưu xâm lược quân Tống.

3.3. Hoạt động luyện tập: (5 Phút)

- Mục tiêu: Củng cố để HS nắm được hoàn cảnh thành lập nhà Đinh, Tiền Lê, tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê và hoàn cảnh, diễn biến, kết quả ý nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 do Lê Hoàng lãnh đạo.

- Phương thức: Hoạt động cá nhân, thảo luận bàn, trình bày lược đồ.

Câu hỏi:

1, Đinh Tiên Hoàng lên ngôi vua đặt tên nước là gì? Đóng đô ở đâu?

  1. Đại Việt. Ở Hoa Lư
  2. Đại Cồ Việt. Ở Hoa Lư
  3. Đại Cồ Việt.Ở Cổ Loa
  4. Đại Việt.Ở Đại La

2, Khi Lê Hoàn lên ngôi vua, nước ta phải đối phó với bọn xâm lược nào?

  1. Nhà Minh ở Trung Quốc
  2. Nhà Hán ở Trung Quốc
  3. Nhà Đường ở Trung Quốc
  4. Nhà Tống ở Trung Quốc

3, Lê Hoàn lên ngôi vua vào năm nào? Đặt niên hiệu là gì?

  1. Năm 980.Niên hiệu Thái Bình
  2. Năm 979 Niên hiệu Hưng Thống
  3. Năm 980 Niên hiệu Thiên Phúc.
  4. Năm 981. Niên hiệu Ứng Thiên

4, Thời kì Tiền Lê có mấy đời vua? Vị vua nào tồn tại lâu nhất?

  1. 4 đời vua. Lê Long Đỉnh lâu nhất
  2. 3 đời vua. Lê Đại Hành lâu nhất
  3. 2 đời vua. Lê Long Việt lâu nhất
  4. 3 đời vua. Lê Long Việt lâu nhất

5, Lập bảng so sánh giữa 2 nhà Đinh và Tiền Lê theo yêu cầu sau đây:

Nội dung so sánh

Nhà Đinh

Nhà Tiền Lê

Người làm vua

Tên nước

Niên hiệu

Đời vua

Thời gian tồn tại

Gọi 2 HS trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 bằng lược đồ:

- Dự kiến sản phẩm:

1b, 2d, 3c, 4b

5.

Nội dung so sánh

Nhà Đinh

Nhà Tiền Lê

Người làm vua

Đinh Bộ Lĩnh (Đinh Tiên Hoàng)

Lê Hoàn (Lê Đại Hành)

Tên nước

Đại Cồ Việt

Đại Cồ Việt

Niên hiệu

Thái Bình

Thiên Phúc

Đời vua

2 đời vua

3 đời vua

Thời gian tồn tại

12 năm

29 năm

HS trình bày, GV đánh giá, tuyên dương

3.4. Vận dụng và mở rộng. (3 Phút)

Mục tiêu:

- GD cho HS ý thức bảo vệ môi trường vùng đất đất ven biển những có ý nghĩa về mặt quân sự mà ngày nay còn phát triển kinh tế và đời sống con người.

- HS biết nhận xét, đánh giá và trình bày diễn biến bằng lược đồ. Từ đó rút ra được lòng biết ơn đối với các vị anh hùng dân tộc, niềm tự hào...

- Chuẩn bị nội dung bài mới:

Phương thức:

- Giao bài tập về nhà

- Nêu câu hỏi (HS thảo luận bàn)

* Em thử đánh giá công lao của Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn đối với nước ta trong buổi đầu độc lập.

* Tìm hiểu sự phát triển về kinh tế, văn hóa nước ta thời kì Đinh Tiền Lê

Dự kiến sản phẩm

- Đinh Bộ Lĩnh: Dẹp loạn... đất nước

- Lê Hoàn: Tổ chức chính quyền... lãnh đạo... năm 981 thắng lợi

- Tình hình kinh tế:

Nông nghiệp (...)

Thủ công nghiệp (...)

Các tầng lớp xã hội (...)

Văn hóa (...)

GV nhận xét câu trả lời của HS bổ sung, tuyên dương

Rút kinh nghiệm

Giáo án Lịch sử 7

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức: Giúp học sinh:

  • Sự ra đời và tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê.
  • Diễn biến chính, ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.

2. Thái độ:

  • Giáo dục học sinh lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ.
  • Biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kỳ đầu giành độc lập.

3. Kỹ năng:

  • Bồi dưỡng kỹ năng vẽ sơ đồ, tường thuật diễn biến.

II. CHUẨN BỊ

1. Giáo viên: Giáo án, lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

2. Học sinh: Học bài cũ theo hướng dẫn. Sưu tầm một số tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, Vua Lê.

III. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC

1. Kiểm tra bài cũ: (5/) Công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh trong buổi đầu độc lập ?

2. Giới thiệu bài: (1/)

Vào năm 967 Đinh Bộ Lĩnh lần lượt đánh bại, tình trạng cát cứ chấm dứt → đất nước được thống nhất. Vậy ! Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì sau khi thống nhất đất nước? → bài mới.

3. Bài mới: (34/)

I. TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ

Hoạt động 1. Tìm hiểu quá trình nhà Đinh xây dựng đất nước. (10/)

? Sau khi thống nhất nước Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì?

HS: Dựa vào sgk trả lời.

? Đặt tên nước là Đại Cồ Việt và không dùng niên hiệu của Hoàng đế Trung Quốc nói nên điều gì ?

HS: Khẳng định Việt Nam có giang sơn riêng, bờ cõi riêng, Nước Đại Cồ Việt độc lập ngang hàng với Trung Quốc chứ không phải là nước phụ thuộc. Đinh Bộ Lĩnh là người Việt đầu tiên xưng đế. Hoàng đế là tước hiệu của vua nước lớn mạnh.

? Đinh Bộ Lĩnh đã có những chính sách gì để xây dựng đất nước?

? Những việc làm của vua Đinh có ý nghĩa như thế nào?

HS: Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm một bước trong việc xây dựng chính quyền độc lập, tự chủ, khẳng định chủ quyền của quốc gia, dân tộc.

? Về đối ngoại Đinh Bộ Lĩnh có chính sách gì ?

GV: Mặc dù xưng đế nhưng ông ý thức được quan hệ giao bang rất quan trọng giữa ta và Trung Quốc. Mùa Xuân năm 970 ông sai sứ thần sang giao hảo với nhà Tống.

HS: quan sát đền thờ vua Đinh → ý nghĩa của việc lập đền thờ.

1. Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng).

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt đóng đô ở Hoa Lư.

- Năm 970 đặt niên hiệu là Thái Bình.

* Đối nội:

- Phong vương cho các con.

- Cử các tướng thân cận giữ chức vụ chủ chốt.

- Xây dựng cung điện, đúc tiền, đề ra hình phạt.

* Đối ngoại: Giao hảo với nhà Tống

Hoạt động 2. Tìm hiểu về tổ chức chính quyền thời Tiền Lê. (10/)

HS thảo luận nhóm: Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên làm vua?

GV: giới thiệu vài nét về Lê Hoàn và hành động khoác áo long bào cho Lê Hoàn của thái hậu Dương Vân Nga.

? Em có nhận xét gì về hành động của thái hậu họ Dương ?

HS: Hành động của thái hậu họ Dương là đúng đắn. Bà đã biết hy sinh quyền lợi của dòng họ, vượt lên quan niệm của chế độ phong kiến để bảo vệ lợi ích của dân tộc, đây là việc làm đáng ca ngợi và khâm phục.

? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước ở trung ương thời Tiền Lê. So sánh với thời Ngô và nhận xét .

? Bộ máy nhà nước ở địa phương được tổ chức như thế nào ?

? Cách tổ chức quân đội của nhà tiền Lê → Nhận xét.

GV: giải thích chế độ “ngụ binh ư nông”

2. Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

a. Hoàn cảnh:

- Năm 979 Đinh Tiên Hoàng bị ám hại. Nhân cơ hội đó nhà Tống lâm le xâm lược nước ta.

→ Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua, (lập nên nhà Tiền Lê) đổi niên hiệu là Thiên Phúc.

b. Bộ máy nhà nước:

- Bộ máy cai trị ở trung ương:

+ Vua nắm mọi quyền hành, giúp việc cho vua có thái sư, đại và quan lại gồm 2 ban: văn, võ.

+ Các con vua được phong vương và trấn giữ nơi quan trọng

- Các đơn vị hành chính:

Cả nước chia 10 lộ → Phủ → Châu

c. Quân đội: Gồm 2 bộ phận:

Cấm quân và quân địa phương. Theo chế độ “ngụ binh ư nông”

Hoạt động 3. Tìm hiểu về cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn (14/)

? Nhà Lê đã chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Tống như thế nào?

GV: giới thiệu ký hiệu trên bản đồ để học sinh quan sát và trình bày.

GV: Tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống trên bản đồ.

? Kết quả?

? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống?

3. Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

a. Diễn biến:

- Đầu năm 981 quân Tống chia hai đường thủy bộ tiến vào nước ta.

- Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnh đạo kháng chiến.

- Nhiều trận chiến đấu diễn ra ác liệt trên sông Bạch Đằng và trên bộ

b. Kết quả:

Quân Tống đại bại

c. Ý nghĩa:

- Thể hiện quyết tâm chống giặc ngoại xâm của quân và dân ta.

- Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của Đại Cồ Việt.

4. Củng cố: (3/)

  • Học sinh tường thuật lại diễn biến.
  • Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống.

5. Hướng dẫn học tập ở nhà: (2/)

  • Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê
  • Chuẩn bị bài 9 phần II: Soạn bài trả lời vào các câu hỏi xanh sgk .

----------------------------------------

Trên đây TimDapAnxin giới thiệu Giáo án Lịch sử 7 bài 9: Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê theo CV 5512 (Tiết 1) được soạn theo chương trình chuẩn kiến thức, kỹ năng và đảm bảo các yêu cầu của Bộ GD&ĐT đề ra giúp các thầy cô nâng cao hiệu quả chất lượng giảng dạy, chuẩn bị tốt cho các bài dạy lớp 7 trên lớp.

20 Tháng một, 2021

Nếu bạn không thấy nội dung bài viết được hiển thị. Vui lòng tải về để xem. Nếu thấy hay thì các bạn đừng quên chia sẻ cho bạn bè nhé!

Xem thêm