Giáo án Lịch sử 7 bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII (Tiết 1)

Bùi Thế Hiển
Bùi Thế Hiển 20 Tháng một, 2021

Giáo án Lịch sử 7 bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII (Tiết 1) được soạn chi tiết, dễ hiểu sẽ giúp các em dễ dàng hiểu được nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ và nhà Trần thành lập đã góp phần củng cố chế độ quân chủ trung ương tập quyền vững mạnh thông qua việc sửa đổi pháp luật thời Lý. Mời quý thầy cô cùng tham khảo!

Lưu ý: Nếu bạn muốn Tải bài viết này về máy tính hoặc điện thoại, vui lòng kéo xuống cuối bài viết.

Giáo án Lịch sử 7 theo CV 5512

I. Yêu cầu cần đạt:

1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh

- Trình bày những nét chính về chính trị, kinh tế, xã hội cuối thời Lý dẫn tới sự sụp đổ của triều đại Lý. Trần Cảnh lên ngôi vua, thiết lập triều đại Trần.

- Biết những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước, quân đội thời Trần (quy củ hơn thời Lý),

- Thế kỉ XIII nhà Trần xây dựng quân đội và củng cố lực lượng quốc phòng.

- Thấy được quân đội có cấm quân và quân ở các lộ.

- Chính sách "ngụ binh ư nông" và "quân cốt tinh không cốt đông"

2. Kỹ năng - Biết đánh giá các thành tựu xây dựng nhà nước & pháp luật thời Trần.

3. Thái độ - GD lòng tự hào dân tộc, ý thức tự lập tự cường của ông cha ta thời Trần.

4. Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.

- Năng lực chuyên biệt: Biết những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước

Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm, phân tích, tổng hợp …

II. Chuẩn bị

1. Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án word .

- Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần.

2. Chuẩn bị của học sinh

- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

- Chuẩn bị sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần.

III. Tiến trình dạy học

Mục tiêu: HS trình bày được hoàn cảnh thành lập nhà Trần, trình bày, vẽ được bộ máy nhà nước thời Trần đồng thời biết so sánh với bộ máy nhà nước thời Lý

Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi trong tài liệu .

A. Hoạt động khởi động

- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là nhận xét được tình hình kinh tế cuối thời Lý, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.

- Phương pháp: Trực quan, phát vấn.

- Thời gian: 2 phút.

- Tổ chức hoạt động: GV cho học sinh xem hình. Yêu cầu HS phát biểu suy nghĩ trả lời.

- Dự kiến sản phẩm: HS trả lời.

Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Cuối thế kỷ XII- đầu XIII nhà Lý ngày càng suy yếu:

Chính trị Vua quan ăn chơi, triều chính lục đục, Kinh tế suy sụp, mất mùa đói kém xảy ra liên miên, Xã hội rối loạn, nhân dân nổi dậy ở nhiều nơi.

- Đầu 1226 nhà Lý sụp đổ, nhà Trần thành lập vua quan rất chăm lo đến phát triển đất nước. Vì vậy ở thời Trần đã đạt nhiều thành tựu rực rỡ trên các lĩnh vực. vậy hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

B. Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Dự kiến sản phẩm

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK mục 1,2 mục I vài 13 và trả lời câu hỏi sau.

Cho biết nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào

Trình bày và nêu nhận xét về bộ máy nhà nước được thành lập trong hoàn cảnh nào?

Trình bày và nêu nhận xét về bộ máy nhà nước thời Trần so với thời

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi mở:

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.

GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.

*Hoàn cảnh nhà Trần thành lập:

Cuối thế kỉ XII nhà Lý suy yếu

-Quan lại ăn chơi sa đọa, không chăm lo đến đời sống nhân dân.

-Hạn hán, lũ lụt xảy ra liên miên, nhân dân khổ cực, các thế lực phong kiến nổi dậy quấy phá.

-Đầu năm 1226 Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh -> nhà Trần thành lập.

*Bộ máy nhà nước:

-Tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền được phân hóa làm ba cấp.

-Triều đình: đứng đầu là vua (cạnh vua có Thái Thượng Hoàng) giúp việc cho vua có các quan.

-Các đơn vị hành chính trung gian: lộ, phủ, huyện (Châu).

-Cấp hành chính cơ sở: xã

-Đặt thêm một số chức quan: Quốc sử viện, thái y viện, khuyến nông sứ, hà đê sứ, đồn điền sứ…

C. Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức là sự thành lập của nhà Trần.

- Thời gian: 3 phút

- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, nhóm, Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.

Nhóm 1, 2: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần?

Nhóm 3, 4: Em có nhận xét gì về bộ máy chính quyền trung ương thời Trần so với thời Lý?

So với thời Lí:

Giống nhau

Khác nhau

- Nhà nước được tổ chức theo chế độ quân chủ tập quyền (mọi quyền hành nằm trong tay vua).

- Giúp việc cho vua có các quan đại thần, quan văn, quan võ.

- Thời Trần:

+ Thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng.

+ Đặt thêm một số cơ quan như: Quốc sử viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ.

+ Cả nước chia thành 12 lộ.

- Thời Lý không có các cơ quan đó.

D. Hoạt động tìm tòi mở rộng, vận dụng

- Mục tiêu: Rút ra được bài học kinh nghiệm qua sự suy yếu về mọi mặt cuối thời Lý và quá trình thành lập của nhà Trần

- Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.

? So sánh bộ máy nhà nước thời Lý, bộ máy nhà nước thời Trần có điểm gì khác?

- Thời gian: 5 phút.

- Dự kiến sản phẩm

Vua Trần thường nhường ngôi sớm cho con, tự mình xưng là thái thượng hoàng & cùng con quản lí đất nước. Các chức đại thần do người trong họ nắm giữ. Đặt thêm một số cơ quan, một số chức quan, cả nước chia làm 12 lộ.

- GV giao nhiệm vụ cho HS

+ Tìm hiểu về quân đội thời Trần so sánh quân đội thời Lý.

+ Chuẩn bị bài mới

- Tìm hiểu nhà Trần Xây dựng và củng cố quốc phòng ntn?

Giáo án Lịch sử 7

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức:

  • Những nét chính về chính trị, kinh tế, xã hội cuối thời Lý. Trần Cảnh lên ngôi vua, thiết lập triều đại Trần.
  • Tổ chức bộ máy nhà nước, quân đội thời Trần (quy củ hơn thời Lý), pháp luật thời Trần.

2. Thái độ:

  • Bồi dưỡng cho học sinh ý thức vươn lên, tự hào về dân tộc.

3. Kỹ năng:

  • Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận xét, đánh giá.

II. CHUẨN BỊ

1. Giáo viên: Giáo án, sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần ở bảng phụ.

2 Học sinh: Học bài ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên.

III. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC

1. Ổn định lớp: (1/)

7A1………………………………………………; 7A2………………………………………

2. Kiểm tra bài cũ: (3/)

Những nét chính của văn hóa, giáo dục thời Lý?

3. Giới thiệu bài: (1/)

Như chúng ta đã biết, khi nhà Lý mới thành lập nhà nước rất chăm lo đến việc phát triển đất nước và đời sống nhân dân. Nhưng đến thế kỷ XII, nhà Lý đã bị suy yếu trầm trọng. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng đó, nhà Trần thành lập trong hoàn cảnh nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài 13.

4. Bài mới: (33/)

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung cần đạt


Hoạt động 1:
Tìm hiểu quá trình nhà Lý sụp đổ. (10/)

HS: đọc mục 1 Sgk.

GV: Khái quát lại nhà Lý thành lập năm 1009, trải qua 8 đời vua đến đời vua thứ 9, nhà Lý ngày càng suy yếu trầm trọng.

? Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Lý suy yếu như vậy?

HS: đọc phần chữ in nghiêng trang 50 SGK

? Việc làm trên của nhà Lý đã dẫn đến hậu quả gì?

? Trước tình hình đó, nhà Lý đã làm gì?

HS : (dựa vào thế lực của họ Trần)

? Nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào? Em có nhận xét gì về sự thành lập nhà Lý?

HS : Khi nhà Lý gặp khó khăn, nhân cơ hội đó nhà Trần ép Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh…

Hoạt động 2 : Tìm hiểu nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền. (12/)

? Sau khi lên nắm chính quyền nhà Trần đã làm gì? (Dẹp yên rối loạn, xây dựng bộ máy nhà nước)

? Bộ máy nhà nước thời Trần được tổ chức như thế nào?

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần?

Giáo viên giảng: Đứng đầu là vua, các vua thường nhường ngôi sớm cho con, tự xưng là Thái thượng hoàng.

+ các chức đại thần văn võ do người họ Trần nắm giữ…

? Ngoài ra, Bộ máy nhà nước thời Trần còn có nét gì nữa?

? Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần?

Học sinh chia nhóm thảo luận: So với bộ máy nhà nước thời Lý, bộ máy nhà nước thời Trần có gì thay đổi?

+ Vua nhường ngôi sớm cho con, tự xưng là Thái thượng hoàng.

+ Các chức đại thần văn võ do người họ Trần nắm giữ.

+ Đặt thêm một số cơ quan và một số chức quan

+ Chia cả nước làm 12 lộ, chức xã quan do triều đình đặt ra.

Hoạt động 3: Tìm hiểu về pháp luật thời Trần. (10/)

HS: đọc mục 3 Sgk

HS: nhắc lại nội dung luật hình thư thời Lý.

? Trình bày những nét chính về luật pháp thời Trần?

HS thảo luận nhóm: Điểm giống và khác nhau giữa luật pháp thời Trần và thời Lý là gì?

GV phân tích thêm: Quyền tư hữu tài sản làm cho quan lại có nhiều ruộng đất thành lập các điền trang

Thời Lý không có cơ quan xét xử và thi hành pháp luật mọi việc do vua quyết định. Dưới thời Trần đặt cơ quan thẩm hình viện để xét xử kiện cáo . Ngoài ra vua Trần vẫn để chuông lớn ở thềm cung điện để cho dân kêu oan những lúc vua đi thăm các địa phương nhân dân có thể đón rước thậm chí xin dừng lại để xem vụ kêu oan … tất cả những điều đó nhằm làm cho pháp luật nghiêm minh nhờ vậy pháp luật thời Trần đã góp phần tích cực có hiệu quả vào việc củng cố vững chắc vương triều nhà Trần, ổn định xã hội và phát triển kinh tế.

I. Nhà Trần thành lập

1. Nhà Lý sụp đổ

- Cuối thế kỷ XII, vua quan ăn chơi sa đọa, không chăm lo đến đời sống nhân dân.

- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán

- Tháng 12 – 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh → nhà Trần thành lập.

2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền

- Trung ương:

Giáo án Lịch sử 7 bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII (Tiết 1)

- Các đơn vị hành chính:

Giáo án Lịch sử 7 bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII (Tiết 1)

3. Pháp luật thời Trần

- Năm 1230 ban hành bộ Quốc triều hình luật.

+ Nội dung: giống với thời Lý nhưng bổ sung thêm:

- Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.

- Qui định cụ thể việc mua bán ruộng đất.

- Đặt cơ quan thẩm hình viện.

5. Củng cố: (5/)

  • Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần?
  • Nêu nội dung pháp luật của thời Trần?

* Bài tập

1. Nguyên nhân nào dẫn tới sự sụp đổ của nhà Lý?

a. Vua ăn chơi, quan tranh quyền.

b. Sản xuất không được chăm sóc, lụt lội, hạn hán, mất mùa.

c. Dân nghèo nổi dậy, các thế lực địa phương chống triều đình.

d. Các câu …………………… đúng.

2. Nhà Trần đã được thành lập như thế nào?

a. Nhà Lý phải dựa vào nhà Trần để chống lại các cuộc nổi loạn đã tạo điều kiện và thời cơ cho họ Trần.

b. Qua cuộc hôn nhân giữa Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng.

c. Dựa vào sự ủng hộ của nhân dân.

d. Các câu ……………………..đúng.

3. Điền vào chỗ trống cho hợp lí:

- Bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta là ………………………………………. được viết dưới thời …………………………….. Đến thời Trần, ban hành bộ luật mới gọi là ……………………………………………….. So với pháp luật thời Lý, pháp luật thời Trần …………………………………………………………..

6. Hướng dẫn học tập ở nhà: (2/)

  • Học bài kết hợp Sgk trả lời các câu hỏi 1, 2, 3.
  • Chuẩn bị bài mới : Phần tiếp theo
  • Quan sát hình 27 – 28 Sgk tập mô tả và nhận xét.

----------------------------------------

Trên đây TimDapAnxin giới thiệu Giáo án Lịch sử 7 bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII theo CV 5512 (Tiết 1) được soạn theo chương trình chuẩn kiến thức, kỹ năng và đảm bảo các yêu cầu của Bộ GD&ĐT đề ra giúp các thầy cô nâng cao hiệu quả chất lượng giảng dạy, chuẩn bị tốt cho các bài dạy lớp 7 trên lớp.

20 Tháng một, 2021

Nếu bạn không thấy nội dung bài viết được hiển thị. Vui lòng tải về để xem. Nếu thấy hay thì các bạn đừng quên chia sẻ cho bạn bè nhé!

Xem thêm