Giải bài tập Bài 15 trang 55 SGK GDCD lớp 9

Trường hợp a là đúng, Nam phải chịu trách nhiệm hình sự là do Nam cố ý phạm tội rất nghiêm trọng.


Câu 1

Em hãy xác định các hành vi sau đây vi phạm pháp luật gì (hành chính, hình sự, dân sự) hay vi phạm kỉ luật.

Hành vi

Vi phạm pháp luật hành chính

Vi phạm pháp luật hình sự

Vi phạm pháp luật dân sự

Vi phạm kỉ luật

a) Thực hiện không đúng các quy định trong hợp đồng thuê nhà

 

 

 

 

b) Giao hàng không đúng chủng loại, mẫu mã trong hợp đổng mua bán hàng hoá

 

 

 

 

c) Trộm cắp tài sản của công dân

 

 

 

 

d) Lấn chiếm vỉa hè, lòng đường

 

 

 

 

đ) Sử dụng tài liệu trái quy định trong giờ kiểm tra

 

 

 

 

ẹ) Vi phạm nội quy an toàn lao động của xí nghiệp

 

 

 

 

g) Đi xe máy 70 phân khối không có giấy phép lái xe

 

 

 

 

Giải chi tiết:

- Đánh dấu X vào ô: Vi phạm pháp luật hành chính với các hành vi (d), (g)

- Đánh dấu X vào ô: Vi phạm pháp luật hình sự với hành vi (c).

- Đánh dấu X vào ô: Vi phạm pháp luật dân sự với các hành vi (a), (b).

- Đánh dấu X vào ô: Vi phạm kỉ luật với các hành vi (đ), (e).


Câu 2

Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào không phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của mình ? Vì sao ?

a)  Một người lái xe uống rượu, không làm chủ được tay lái đã đâm vào xe máy của người đi đường ;

b) Một em bé lên 5 tuổi, nghịch lửa làm cháy gian bếp của nhà hàng xóm.

Giải chi tiết:

Trường hợp (b) không phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của mình; vì em bé mới 5 tuổi (chưa đến tuổi quy định pháp luật), do đó không coi là vi phạm pháp luật, nên không phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của mình.


Câu 3

Do muốn có tiền tiêu xài, Nam - học sinh lớp 9 (14 tuổi), đã nhận lời chuyển một gói hàng lớn để lấy tiền. Trên đường đi đưa hàng Nam đã bị các chú công an kiểm tra và phát hiện trong gói hàng có ma tuý. Các chú công an đã giữ Nam lại.

Theo em, trong các ý kiến sau đây, ý kiến nào là đúng ? Vì sao ?

a) Nam sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự, vì vận chuyển ma tuý là phạm tội;

b)  Nam không phải chịu trách nhiệm hình sự vì ít tuổi ;

c)  Nam không phải chịu trách nhiệm hình sự, vì bị lừa, khi nhận chuyển gói hàng không biết có ma tuý ở trong.

Giải chi tiết:

Trường hợp a là đúng - Nam phải chịu trách nhiệm hình sự là do Nam cố ý phạm tội rất nghiêm trọng, Nam biết vận chuyển ma túy là sai trái nhưng vẫn cố ý phạm tội.


Câu 4

Tú (14 tuổi - Học sinh lớp 9) ngủ dậy muộn nên mượn xe máy của bố để đi học. Qua ngã tư gặp đèn đỏ, Tú không dừng lại, phóng vụt qua và chẳng may va vào ông Ba - người đang đi đúng phần đường của mình, làm cả hai cùng ngã và ông Ba bị thương nặng.

Hãy nhận xét hành vi của Tú. Nêu các vi phạm pháp luật mà Tú đã mắc và trách nhiệm của Tú trong sự việc này.

Giải chi tiết:

Hành vi của Tú là sai trái đối với quy định của pháp luật.

Các vi phạm pháp luật mà Tú mắc phải:

+ Đi xe máy khi chưa đủ tuổi quy định;

+ Vượt đèn đỏ => gây hậu quả: ông Ba bị thương nặng.

Trách nhiệm của Tú trong sự việc này:

+ Tú và gia đình Tú phải xin lỗi ông Ba và có trách nhiệm bồi dưỡng, chăm sóc ông Ba;

+ Bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật. 


Câu 5

Trong các ý kiến sau, ý kiến nào đúng ? Vì sao ?

a) Bất kì ai phạm tội cũng đều phải chịu trách nhiệm hình sự ;

b) Trẻ em dù có phạm tội nặng đến đâu cũng không phải chịu trách nhiệm hình sự;

c) Những người mắc bệnh tâm thần không phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình ;

d) Người dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự ;

đ) Người dưới 18 tuổi không phải chịu trách nhiệm hành chính ;

e) Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra ;

Giải chi tiết:

Ý kiến đúng: (c), (e)

c) Vì những người tâm thần họ không làm chủ được hành động của mình.

e) Vì người 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về hành vi do mình gây ra và từ 18 tuổi trở lên đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự.

Ý kiến sai: (a), (b), (d), (đ)

a) Vì tùy vào mức độ, hành vi vi phạm của các đối tượng để phán xét rồi mới quyết định xử phát theo mức hành chính, kỉ luật, dân sự hay hình sự.

b) Vì theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, còn người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Như vậy, người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ bị xem xét trách nhiệm hình sự khi họ phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng (do cố ý hoặc vô ý).

d) Vì người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ bị xem xét trách nhiệm hình sự khi họ phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng (do cố ý hoặc vô ý).

đ) Vì theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính thì đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính về vi phạm hành chính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra.

 


Câu 6

Theo em, vi phạm đạo đức có phải là vi phạm pháp luật không ? Hãy so sánh sự giống nhau, khác nhau giữa trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm pháp lí.

Giải chi tiết:

Tiêu chí

Trách nhiệm đạo đức

Trách nhiệm pháp lí

Giống nhau

- Là những quan hệ xã hội và các quan hệ xã hội này được pháp luật điều chỉnh, nhằm làm cho quan hệ giữa người với người ngày càng tốt đẹp, công bằng, trật tự, kỉ cương.

Khác nhau

- Bằng tác động của dư luận - xã hội.
- Tự giác thực hiện.
- Lương tâm cắn rứt.

- Bắt buộc thực hiện.
- Phương pháp cưỡng chế của Nhà nước.

Bài giải tiếp theo